1939
yılında İstanbul’da doğan sanatçı Türk müziği ile ilgili ilk
tınıları musiki eğitimi almış annesi Naciye Temiz’den aldı.
Yine annesinin desteği ile Ankara Klasik Müzik Devlet Konservatuarında
vurmalı çalgılar ve timpani eğitimi aldı. 1955’te profesyonel müzik
yaşantısına adım attı. 1957-1959 yıllarında tophane sanat enstitüsünde
eğitim çalışmalarını sürdürmüş ve buradaki eğitimi sayesinde
kendine has karakterleri ve tınıları olan davulunu kendisi yapmıştır.
1959-1967
yıllarında Türkiye’de Dans müziği orkestralarında çeşitli
programlar ve şovlar sergiledi.
1967
yılında Ulvi Temel orkestrasına katılıp Avrupa'da büyük dans
lokallerinde çalıştı. Aynı yıllarda İsveç macerası başladı.
Orada doğaçlama alanında büyük etkisi olan trompetçi Maffy Falay
ile tanışır ve birlikte Türk folklör melodilerindeki kıvraklık ve
ritmi farklı bir platformda açığa çıkardıkları Sevda grubunu
kurdular. Sonraki yıllarda Stockholm radyoları ve senfoni orkestrasına perküsyoncu
olarak değişik renkler katar.
İsveçte
yaşayan Amerikalı ünlü trompet ustası Don Cherry ile tanışır.
Jazz'ın önde gelen bu büyük ismi ile Temiz, senelerce beraber olur
festivaller, konserler ve plaklar yapar. Afrikalı Basscı Johnny
Dyani'nin de gruba katılmasıyla üçlü Amerika'nın en popüler müzik
okullarından biri olan New Hemsher kolejinde dersler verirler. (1971)
Aynı sene Türkiye'yi de ziyaret eden grubun Ankara'da verdikleri
konser Sonet plak şirketi tarafından çıkarılır.
Danimarka ve İsveç'te beraber çalıştığı Dexter Gorden, George
Russel, Clark Teery gibi Jazz'ın en önemli kişilerinden edindiği
tecrübeler eşsizdir.
Bir
yıl sonra Temiz, albümünü güçlü basçı Dyani ve Güney Afrikalı trampetçi
Mongezi Feza ile birlikte Xaba grubunu oluşturdular.
Xaba grubu Temiz'in en önemli çalışmalarının başında gelir. Yapmış
oldukları üç plak Sonet plak şirketi tarafından Skandinavya,
Amerika ve İngiltere'de basılarak, bu çok özel grubun kısa bir sürede
tanınması ve Jazz tarihinde ilgi ve saygı görmesi önemlidir.
Avangart jazz olarak tanımlayacağımız bir sitilin çok değişik bir
modelidir.
1974
yılında kurduğu İsveç Türk caz grubu Oriental Wind ile keman,
saksafon, fülüt, klarnet, bas ve piano gibi batı kökenli enstrümanların
yanı sıra zurna, ney, kaval, ud, saz, gayda ve sipsi gibi Türk enstrümanlarını
bir araya getirerek ilginç bir senteze ulaştı. Bir dönem annesi
Naciye Temiz de grubun içine katıldı ve İsveç’te bazı konserlere
eşlik etti.
Oriental Wind grubunun ilk kurucuları piyanist Bobo Stensson, Bass'cı
Palle Danielson, saksafoncu Lennart Aberg, Gayda ve Neyde Hacı Tekbilek
gibi ünlü müzisyenler idi
Temiz
1990 yılına kadar İsveç’teki kültürel çalışmalarını sürdürdü.
Makam müziğini jazz'a uygulama amaçlı çalışmaları sırasında Türkiye’den
pek çok müzisyeni keşfedip onları dünya standartlarına taşıdı.
Avrupa, Hindistan ve Amerika turları, konserler, albüm çalışmaları,
seminerler birbirlerini takip etti.
Fis Fis Tziganes adlı albümü fransa'da 3000 albüm içinde ilk 3 sıraya
girdi. (1991)
Türkiye'de gerçekleştirdiği Green Wave albümü World Music
DJ'lerinin her sene gerçekleştirdikleri ilk on içerisinde yer aldı.(1992)
Temiz
1993 yılından sonra çalışmalarını Finlandiya’da sürdürdü ve
orada kendisini ve çalışmalarını çok farklı boyutta etkileyen eşi
Anna Temiz’le beraber oğlu Tomi’nin hayatına girişi gerçekleşti.
Aynı
yıllarda Finlandiya’da Magnetic Band isimli albümü kaydetti. Jazz'ın
doğaçlama ruhunu Afrika, Güney Amerika ritmi ile renklendirip
geleneksel Türk ezgileri ile birlikte yorumlayan bir albüm çalışması
oldu.
Bu çalışma Yunanistan'da CD olarak basıldı. Ayın albümü seçildi
ve aynı sene plak Down Beat isimli jazz dergisinde beş yıldız aldı.
Okay
Temiz 30 senelik Scandinavia'daki aktivitelerini İsveç Kültür Bakanlığı
desteğiyle tüm dünyaya İsveç üzerinden dünya müzisyenleriyle
ortak çalışmalar yaparak yaydı. Türk motiflerinin jazzcılar tarafından
keşfedilmemiş örneklerini büyük bir heyecan ve ilgiyle jazz
ailesinin tınılarına katmak için ciddi bir çalışma içerisine
girmişlerdir. Elde edilen bu tarz Scandinavia'da kısa sürede kendini
kabul ettirip Avrupa turnelerindeki festivaller, plak çalışmaları, kültürel
konserlerle 1998 yılına kadar gelmiştir. Tüm bu çalışmaları Türkiye'den
dünyaya yaymak ve daha çok Türk müzisyeni ile beraber olmak amacıyla
1998
yılında uzun süreli kalamadığı Türkiye’ye Kültür Bakanlığının
desteği ile yerleşti ve buradaki çalışmalarına başlamıştır.
Bitmek
bilmeyen enerjisi ve sürekli kendini aşma tutkusuyla edinmiş olduğu
tecrübeleri peş peşe yeni projeler için devreye sokar. Bunlar arasında Kültür Bakanlığı ve
Banvit sponsorluğunda, İzmir Devlet Senfoni Orkestrası ile kaydettiği
Kendi bestelerinden oluşan "Kuzeyden Güneye Yansımalar" adlı albüm,
T.C. 75.yıl anısına "Kutlama" isimli CD ve Banvit firmasının
30. yıldönümü anısına "Yaşamın Ritmi" CD çalışması yer almaktadır.
Okay Temiz'in Başarı Elektronik'in 2000 yılı kültür etkinlikleri
kapsamında tanıtım amaçlı 5 Cd'si hazırlanmıştır.
Selanik,
Atina, Barselona, Budabeşte, Zürih, Ljubliana, Amsterdam, Roterdam,
Lahey, Lizbon gibi Avrupa’nın önemli sanat merkezlerinde
Türk ve dünya ritimleri tanıtım programları, seminerleri düzenlemiştir.
Ayrıca Kültür Bakanlığı Türk Müziği topluluğunda kadrolu sanatçısı
olarak İstanbul, Ankara ve İzmir'de çeşitli konserler verdi.
Okay
Temiz yıllar boyunca topladığı ve yaptığı bir çok farklı enstrüman
dahil tüm vurmalı çalgıları kendine özgü bir biçimde
yorumlamakta ve en basit ritimleri bile çarpıcı bir anlatıma dönüştürebilmektedir.
Okay
Temiz Avrupa, Amerika ve Hindistan’da yaklaşık 3300 konser verdi ve
350 festivale katıldı. Afrika’nın, Güney Amerika'nın ve
Hindistan'ın ritimlerini en iyi çalanlarıyla tanışıp görerek,
dinleyerek, beraber çalarak ve onların çaldıkları aletleri
quicca, berimbau, parmak piyano,
konuşan davulu yapabilmesini ve çalabilmesini öğrenmiştir. Kendi el yapımı
olan bakır davullar, "Elektrikli Sihirli Piramiti", deve ve
koyun çanlarında yaptığı "Artemiz" isimli metal aleti de içeren
geniş bir etnik ve elektronik çalgılar koleksiyonu var.
34
senelik caz ve dünya müzikleri kapsamındaki tecrübelerini Türkiye’de
bir bir hayata geçirmek için çalışmaktadır.
Geçtiğimiz günlerde Okay Temiz New York'ta yaşayan ilginç gitarcı
"Nicky Skopelitis
" Selanik'li jazz saksafoncu ve klarnetçisi "Floros
Florides
" ile birlikte Contemporary tarzda gerçekleştirdikleri CD önümüzdeki
kış sezonu Amerikan plak şirketi "Be last world action record"
tarafından piyasaya çıkarılacaktır.
|